Skip to main content

[RwandaLibre] Re: *DHR* Hasohorse itegeko ryangiza, rishwanyaguza, rihuhura, rinogonora Ikinyarwanda

 

Urakoze Bwana Munyakazi kuri ibi bisobanuro byimbitse uduhaye ku myandikire ikwiye ya k/cy cg g/jy.

Uragira uti:

Aya mategeko yombi yuzurizwa n'itegeko ry'izigama rigenga imyandikire rusange y'ururimi: 
"Ibintu bivugwa kimwe bigomba no kwandikwa kimwe, kabone n'iyo isesengura ryaba rigaragaza ko ki na kyibituruka ahantu hatandukanye."

Ukongera uti:

"Abitwa "Abanyamulenge" cg. abanyamahanga ni bo batabivuga batyo,bikaba byitwa ubuhindu bushingiye  ku karere cg. ku gikundi cy'abantu kihariye."

Sinzi cyokora niba ririya tegeko ry'"izigama" (njye nibwo naryumva) rireba n'izindi ndimi kubera ko mu gifaransa hari ibintu bita homonymie aho ibintu bivugwa kimwe ntibyandikwe kimwe. 
Urugero (rwo mu mashuri abanza ya kera):
"Si ces six saucissons-ci sont six sous, ces six saussissons-ci sont si chers."

Nashimye kandi ko wasobanuye neza zimwe mu ngingo Bwana Ntwali yibanze ho anenga iriya myandikire mishya y'ikinyarwanda ariko hari n'izindi ngingo Bwana Ntwali yanenze kandi njye mbona afite ishingiro.

Ingero ( imyandikire isanzwe/imyandikire mishya) y'aya magambo:
Injyana/Urujyana
Umutimanama/Umutima nama
Nta batsinze/Ntabatsinze
Niko/Ni ko
Ni uko/Nuko
Umwe umwe/Umwumwe
Intsinzi/Insinzi.

Ntakugoye cyane nifuzaga ko muri izo ngero wahita mo muri urugero rukubangukiye maze narwo ukarudusobanurira mu buryo bwimbitse.

Ndahamya ko hari abanyarwanda benshi (nanjye ndi mo) bategereje ibyo bisobanuro byimbitse kugira ngo basubize ubwenge ku gihe, imitwe icururuke, bityo bakuurire ingofero ziriya ntiti zateguye iyi imyandikire mishya y'ikinysrwanda.

Mbaye ngushimiye.

On Oct 30, 2014, at 18:10, Leopold Munyakazi Cakazi2004@yahoo.com [Democracy_Human_Rights] <Democracy_Human_Rights@yahoogroupes.fr> wrote:

 

Iribagiza,

Uranditse uti "Uyu Ntwali ndabona umubwira nabi nkaho kuvuga uko abibona yaciye inka amabere! " Niba usanga amagambo nandikiye Ntwari afite ubukana bungana n'ubugaragara mu yo yavuze ku ntiti zateguye ivugururwa ry'imyandikire y'ikinyarwanda,mbimusabiye imbabazi ku mugaragaro kuko inyandiko zanjye ziba zidafite intego yo gukomeretsa abandi.

Ikindi rero, ntangajwe n'uko waba warize ikinyarwanda mu mashuri y'Igihimba Rusange (TC) ukaba ugishyigikiye imyumvire ya Ntwari ku myandikire y'ikinyarwanda.

Aho gukomeza gukorera mu cyuka, reka nifashishe urugero rumwe gusa rw'ikinyazina ngenga kugira ngo ndebe niba dushobora kumva impamvu z'ivugururwa ry'imyandikire y'ikinyarwanda.

Dore uturemajambo tugize ikinyazina ngenga muri ngenga ya mbere y'ubumwe:
- indangangenga ni (n)gi-
- igicumbi ni -e
 Ibyo bice iyo ubikurikiranyije bitanga ibi: (n)gi-e
Iyo ubishyize hamwe ukarema ijambo bitanga: (n)gy-e
Ubundi twakagombye kwandika ngo (n)gye(we) ndagiye, ariko ahubwo ivugururwa ryagennye yuko tuzajya twandika ngo (n)ge(we)[nge, ge; ngewe, gewe]kubera impamvu zikurikira.
 
Hari itegeko riboneka mu kinyarwanda gisanzwe rivuga ngo "Iyo ingombajwi na  zikurikiwe n'inyajwi i cg. e, zivugwa kandi zikumvikana gutya: ki=[kyi] (gukina),g=[gyi](kugira); ke=[kye](gukena),ge=[gye](kugera)".
Abitwa"Abanyamulenge" cg. abanyamahanga ni bo batabivuga batyo,bikaba byitwa ubuhindu bushingiye  ku karere cg. ku gikundi cy'abantu kihariye.
 
Na none kandi, "Iyo ingombajwi k na g zikurikiwe n'inyerera y n'inyajwi i cg.e  na zo zivugwa ku buryo bumwe n'ubwo mu itegeko tumaze kubona". Ni ukuvuga ko: kyi=[kyi] (ikibo),gyi=[gyi](Kagibwami); kye=[kye](urukerera),gye=[gye](amagepfo).
 
Aya mategeko yombi yuzurizwa n'itegeko ry'izigama rigenga imyandikire rusange y'ururimi: "Ibintu bivugwa kimwe bigomba no kwandikwa kimwe, kabone n'iyo isesengura ryaba rigaragaza ko ki na kyi bituruka ahantu hatandukanye". 
Bityo rero, kubera yuko  ki zo mu magambo "ikibo" na "ikigega" zivugwa kimwe, zigomba no kwandikwa kimwe, n'ubwo mu bwinshi hamwe uhasanga "ibyibo" ahandi ukahasanga "ibigega".

Niringiye yuko uru rugero rwerekanye yuko intiti zateguye ivugurura ry'imyandikire y'ikinyarwanda zitagendeye ku marangamutima, ko ahubwo zubahirije amategeko ateganywa n'icengerandimi.Ubu buhanga bwari butaragerwa ho mu gihe hashyirwaga ho imyandikire y'ikinyarwanda yo mu bihe byashize. Dukwiriye rero kugendana n'igihe tugeze mo, tukakira ibyo ubushakashatsi bushya butugaragarije.

On Thursday, October 30, 2014 3:44 AM, "ilibagiza1975@yahoo.fr [Democracy_Human_Rights]" <Democracy_Human_Rights@yahoogroupes.fr> wrote:


 
"...... kinteye kukubaza niba warigeze wigishwa ikinyarwanda kugera nibura mu mwaka wa gatatu w'amashuri yisumbuye." (Munyakazi Leopold) Sinsubiriza Ntwali doreko ibyo yibaza hari benshi tubisangiye! Njye uwo mwaka uvuga narawize! Ariko se ahubwo abari barakoze amategeko y'imyandikire ya mbere, waba warahejwe ntutange ibitekerezo byawe ko mbona usa nkaho noneho wahawemo ijambo! Uyu Ntwali ndabona umubwira nabi nkaho kuvuga uko abibona yaciye inka amabere! Njye nako nge nize mu ba mu mi li ma ki bi n n ru ka tu bu ku ha! Ntibizoroha wenda twatabarwa nawe Munyakazi na Eugene Shimamungu mukatubwira uko hazajya handikwa ikibo, ikemezo, igendere nkaho biva kuri kuga! Ntibizoroha! Nari nagizengo n'igisaga(jya) ka (ky/cy)anga (ngwa) ikikonyine none Munyakazi atwerese (atweretse) ko aricyo (harya kuki bitaba arikyo) ky(cy)'umwimerere!

Ntibizoroha wa mugani wa mukuru wanjye!

Claudia



__._,_.___

Posted by: Nzinink <nzinink@yahoo.com>
Reply via web post Reply to sender Reply to group Start a New Topic Messages in this topic (1)
=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=--=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
.To post a message: RwandaLibre@yahoogroups.com; .To join: RwandaLibre-subscribe@yahoogroups.com; .To unsubscribe from this group,send an email to:
RwandaLibre-unsubscribe@yahoogroups.com
_____________________________________________________

More news:  http://www.amakurunamateka.com ; http://www.ikangurambaga.com ; http://realitesdurwanda.blogspot.co.uk
--------------------------------------------------------------------------------------
-SVP, considérer  environnement   avant toute  impression de  cet e-mail ou les pièces jointes.
======
-Please consider the environment before printing this email or any attachments.
--------------------------------------------------------------------------------------

.

__,_._,___

Comments

Popular posts from this blog

[Rwanda Forum] Kigali-Kisangani: Muhoozi's bellicose tweets reignite regional tensions.

"My father, General Yoweri Museveni, told me a few months ago that I must turn the UPDF into a 'killing machine.' That is what we are working on." https://www.therwandan.com/kigali-kisangani-muhoozis-bellicose-tweets-reignite-regional-tensions/ Kigali-Kisangani: Muhoozi's bellicose tweets reignite regional tensions March 23, 2025 General Muhoozi Kainerugaba, commander of the Uganda People's Defence Forces (UPDF) and son of President Yoweri Museveni, has once again shaken the regional diplomatic and military landscape with a series of controversial tweets. These posts, shared via his X account, come just after he completed an official visit to Kigali, where he was warmly received by the Chief of Staff of the Rwanda Defence Force, General Mubarakh Muganga, and personally thanked President Paul Kagame for his hospitality. In one of his most striking tweets, Muhoozi stated: "Within a week, either the M...

[AFRICAFORUM] Tr : [hinterland1] Tr : L'OCCUPATION RWANDAISE EN MARCHE

  ----- Mail transféré ----- De : Mpania Jean <drjeanmpania@yahoo.fr> À : Hinterland <hinterland1@yahoogroupes.fr> Envoyé le : Mercredi 26 février 2014 17h13 Objet : [hinterland1] Tr : L'OCCUPATION RWANDAISE EN MARCHE   Le Mercredi 26 février 2014 9h56, congokdp <congokdp@gmail.com> a écrit : L'OCCUPATION RWANDAISE EN MARCHE :   Voici comment les institutions et tout le système de sécurité de la RDC sont sous contrôle du Rwanda et les officiels congolais infiltrés par des «hirondelles» rwandaises! L'OCCUPATION RWANDAISE EN MARCHE :  Voici comment les institutions et tout le système de sécurité de la RDC sont sous contrôle du Rwanda et les officiels congolais infiltrés par des «hirondelles» rwandaises! Le processus d'occupation de la RDC par le lobby tutsi rwandais passe par le...

[haguruka.com] Fw: *DHR* New Vision, Uganda @Gen Fred Rwigyema's untold story.

  On Sunday, 22 November 2015, 18:52, "Jean Bosco Sibomana sibomanaxyz999@gmail.com [Democracy_Human_Rights]" <Democracy_Human_Rights@yahoogroupes.fr> wrote:   Gen Fred Rwigyemas untold story By Muwonge Magembe The death of Gen. Aronda Nyakairima on September 12; eclipsed the 25th year death memorial of Maj. Gen. Fred Rwigyema which is commemorated every October. Rwigyema died strangely in October, 1990, after launching a military invasion against President Juvenal Habyarimana. Before he left for Rwanda, Rwigyema parked a coffee brown Mercedes Benz (G-Class) near the residence of then special administrator for Mbarara district, Henry Rwigyemera. Rwigyema started living in Uganda when he was only three years following his parents' relocation from Mukiranze village, Kamonyi district, Rwanda to Nshungerezi refuge camp, Ankole and Kahungye, Toro. Their relocation was motiv...